Μια Ψυχαναλυτική ματιά στο τατουάζ

title

Τι σχέση μπορεί να έχει το «ντιβάνι» του Ψυχαναλυτή με το ντιβάνι του Τατουατζή;

Ποιος είναι άραγε ο κοινός τόπος που μοιράζονται οι φαινομενικά άσχετες μεταξύ τους διαδικασίες της ψυχανάλυσης και της δερματοστιξίας; Είναι άραγε το τατουάζ απλά μια «επιδερμική» έκφραση ή μήπως αποτελεί μια προσπάθεια ανάδυσης του βαθύτερου Εγώ;

Σύμφωνα την ψυχαναλυτική εκδοχή του Didier Anzieu το δέρμα είναι το περίβλημα του σώματος, όπως ακριβώς και το Εγώ τείνει να περιβάλλει το ψυχικό όργανο. Σύμφωνα με εκδοχή αυτή οι δομές και οι λειτουργίες του δέρματος, μπορούν να προσφέρουν γόνιμες αναλογίες, οι οποίες μπορούν να κατευθύνουν τη σκέψη προς την ανάδυση και ανακάλυψη του πραγματικού του Εγώ.
Με μια ματιά ψυχαναλυτική, η αναλογία του δίπολου «Εγώ- Δέρμα» λειτουργεί σαν το προστατευτικό σύνορο του ατόμου από τον κόσμο που το περιβάλλει. Στα πλαίσια αυτής της οπτικής, το τατουάζ δεν αποτελεί ένα απλό διακοσμητικό σύμβολο, αλλά μια σφραγίδα ιδιοκτησίας του σωματικού Εγώ. Μια απόδειξη ελευθερίας και απόλυτης κατοχής του ατόμου πάνω στο σώμα του και στον εαυτό του. Είναι όμως το ταζουάζ ως ένα επίκτητο εξωτερικό αντικείμενο, ικανό να προσφέρει στο άτομο την ανεξαρτησία που αναζητά;

Η ιστορία του Τατουαζ

Η δερματοστιξία είναι μια διαπολιτισμική δραστηριότητα με τις ρίζες της να φθάνουν στην αρχαιότητα. Αναπτύχθηκε πρωτίστως σε μη δυτικές κοινωνίες ως μέσω έκφρασης θρησκευτικών και ταξικών δεδομένων. Εμπλουτισμένη κινήτρων και δεδομένων από το 1950 και μετά και ειδικά την τελευταία δεκαετία άρχισε να παρουσιάζει μια ραγδαία αύξηση σε αριθμητικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Το 1963 ο Μπρούνο ντέ Πιγκάλ ανοίγει στο Παρίσι το πρώτο Στούντιο Τατουάζ. Από τότε και μετά η δερματοστιξία αποτελεί μια διαρκώς διευρυνόμενη κοινωνικά και αριθμητικά τάση, τα κίνητρα της οποίας χρήζουν επιστημονικής έρευνας. Στις μέρες μας υπολογίζεται πως το ποσοστό των ανθρώπων που έχουν ένα τουλάχιστον τατουάζ αγγίζει στις δυτικές χώρες το 35% του πληθυσμού.

Τι κρύβεται άραγε πίσω από αυτή τη διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη των ανθρώπων να ορίζουν την ατομική τους ταυτότητα μέσα από την εγχάραξη του σώματός τους;

Από την ιερή, θρησκευτική, ταξική διάσταση των αρχικών σταδίων της η δερματοστιξία στις μέρες μας αποτελεί μια διαδικασία πολλαπλών και σύνθετων συσχετισμών με συνειδητές και ασυνείδητες προεκτάσεις. Κι ενώ τα εξωτερικά κίνητρα των ατόμων που την επιλέγουν διαφέρουν ανάλογα με το άτομο, το πεδίο των βαθύτερων εσωτερικών κινήτρων κρύβει πολλές ομοιότητες και σύνθετους συσχετισμούς.

Συχνά τα άτομα θεωρούν την απόφασή τους να αποκτήσουν τατουάζ ως μια έκφραση της προσωπικής τους ταυτότητας, αλλά και ως διακήρυξη της αυτονομίας – ανεξαρτησίας τους. Ενίοτε εμφανίζεται ως πράξη ανυπακοής και αντικομφορμισμού, ως μια πράξη ρήξης με ότι δεσμεύει και εξουσιάζει τον εαυτό, αλλά και σαν μια πρόθεση διαχωρισμού – διαφοροποίησης του ατόμου από τον κόσμο.

Δε γίνεται ωστόσο να παραβλέψουμε πως η διαδικασία της δερματοστιξία αποτελεί μια ξεκάθαρη μορφή αυτοτραυματισμού.

Όπως σε κάθε περίπτωση αυτοτραυματισμού, έτσι και στη δερματοστιξία το κίνητρο συνδέεται με την ανάγκη του ατόμου να διαχειριστεί τον πόνο. Μέσα από το τραύμα που δημιουργεί εκφράζει την ανάγκη του να δείξει την αντοχή του στον πόνο, αλλά και την μαζοχιστική του τάση να «απολαμβάνει» να επιτίθεται στον εαυτό του.

Το Παράδοξο του τατουάζ

Η συμβολική λειτουργία των τατουάζ κρύβει μια παράδοξη λογική, σχεδόν αντιθετικών νοημάτων στα πλαίσια της οποίας το σύμβολο-τραύμα αναιρεί τον ψυχολογικό στόχο της δημιουργίας του. Ουσιαστικά πρόκειται για μια συγκαλυμμένη αποκάλυψη των συμπλεγμάτων πόνου- απόλαυσης και διαχωρισμού- ενσωμάτωσης.

Αντιφατικό από τη φύση του, το τατουάζ αν και συμβολίζει κάτι εσωτερικό και ενδόμυχο, είναι απόλυτα εκτεθειμένο στους άλλους. Σαν ένα προσωπικό μυστικό, που ενώ δε λέγεται, φωτογραφίζεται πάνω στο δέρμα, στο τελευταίο δηλαδή όριο του ατόμου από τον έξω κόσμο. Με τον τρόπο αυτό το τατουάζ λειτουργεί σαν το διαχωριστικό και ταυτόχρονα το συνδετικό όριο ανάμεσα στο μέσα και στο έξω.

Σαν ένα μεταβατικό αντικείμενο δηλαδή, ανάμεσα στον εαυτό του ατόμου και τον εξωτερικό κόσμο, το τατουάζ λειτουργεί παράδοξα σαν μια πράξη εσωτερίκευσης – εξωτερίκευση του πόνου.

Μια άλλη παράδοξη οπτική της δερματοστιξίας έγκειται αφενός στην πρόθεση του ατόμου να διαχειριστεί την εξουσία του πόνου μέσα από την πρόκληση του και αφετέρου συνδέεται με την πρόθεση του ατόμου για απελευθέρωση μέσα από την δέσμευση του τραύματος.

Τι είναι όμως εκείνο κάνει το τατουάζ τόσο διαδεδομένο παρά την προφανή αδυναμία του να προσφέρει στο άτομο την εξουσία και την αυτονομία που αναζητά; Μήπως η ανάγκη πλασματικής κυριαρχίας πάνω στο στιγμιαίο πόνο; Μήπως η ανάγκη χάραξης μιας ασπίδας προστασίας απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις που γεμίζουν το εγώ ανείπωτα εσωτερικά τραύματα; Η μήπως η ανάγκη για ένα προσωπικό θαύμα μέσω μιας ιερής δύναμης σύμφωνα μεν κατεξοχήν οπτική των Μαορί που ακόμα και σήμερα πιστεύουν πως το σχέδιο- τατουάζ χαρίζει τη προστασία των θεών.

Πηγή

Βάλτε στη ζωή σας οργανικά προϊόντα διατροφής, καλλυντικά υψηλής θρεπτικότητας & βιταμίνες!

Multi-ethnic προϊόντα ανακαλύψτε νέες γεύσεις & συνταγές στις καλύτερες τιμές!

Μοναδικά ταξίδια και οργανωμένες εκδρομές σε όλο τον κόσμο! Ζήστε μια αξέχαστη εμπειρία!

Με προσφορές για φοιτητές που δεν υπάρχουν!
7€ Ανδρικό 
10€ Γυναικείο (κούρεμα + χτένισμα)